Pas op met die staatsgeheimen!

Santiago de Cuba, Cuba – 2006

Na onze bagage gedumpt te hebben in de casa van onze nieuwe mama, eten we wat in een paladares, een privé casa omgetoverd tot restaurant. Ook hiervoor worden door de staat hoge belastingen geheven. Daarna is het tijd voor muziek. We volgen onze oren en belanden eerst in een uitgestorven casa de musica waar we het na vijf seconden al wel weer gezien hebben. Van een man op straat krijgen we het advies om het tweede straatje links af te slaan, een steegje door te lopen en aan de rechterkant zouden we dan een beter gevulde casa de musica moeten aantreffen. Recht tegenover de Gobierno Provincial.

Hier brengt de salsa muziek de hele tent gevuld met veel Cubanen en een handjevol toeristen in beweging. De sfeer is gemoedelijk, geen machismo, geen hustlers. Veel Cuba libres, y mojitos. Veel oudere Cubaanse paartjes, welke genieten van de muziek. Sommige wagen zelfs nog een poging op de dansvloer. ‘Chan, chan’ klinkt door de zaal. Buena Vista Social Club herleeft.

Een rastafarian Cubaanse man begint spontaan een gesprek met ons. Alhoewel, een gesprek… Het is meer een monoloog van een enigszins beschonken man. Maar de nieuwsgierige toerist, welke graag het verhaal ‘Cuba’ van meerdere kanten aan wil horen, geniet ervan. Hij begint met zijn anti-Fidel en anti-Raul gevoelens. Uiteraard mogen we dit niet verder vertellen. Hij wil het allemaal anders. Alles moet beter. Alles kan beter. Hij weet alleen niet hoe. Hij wil ‘freedom to travel’ en ‘freedom of speech’. Allemaal ogenschijnlijk, voor de gemiddelde Westerling, normale wensen. Maar hij wil ook het hele communistische systeem om zeep helpen. Tsja, op dit moment betaalt de staat veel voor de gemiddelde Cubaan. Onderwijs, zorg en feitelijk ook eten.

De doorsnee Cubaan, veelal met een inkomen per maand, waar wij in het Westen nauwelijks een dag van rond kunnen komen, hoeft zich nu nergens zorgen over te maken. Zijn buik is gevuld van geboorte tot begrafenis. Als je dat in keer weghaalt, dan komt de klap voor heel veel Cubanen keihard aan. Van de weg van de geleidelijkheid heeft deze rastaman uiteraard nog niet gehoord. ‘I want it all and I want it know’, spreekt hij uit. Uiteraard niet op het volume waarmee Freddie Mercury destijds stadions vol in vervoering bracht, maar op fluisterniveau.

Even later praten we wat met twee dames. Geen geheim gesprek als het vorige, maar gewoon wat chit chat. Op het moment dat we met zijn vieren even naar buiten stappen om een luchtje te scheppen, overvallen twee agenten de dames direct. Ze dienen hun papieren te overhandigen aan de heren in uniform, welke ons verder compleet negeren. De controle duurt zeker tien minuten. Tien minuten van een vragenvuur welke qua niveau Spaans veel te hoog ligt om er ook maar een woord van te snappen. Dialect? ‘Problem?”, vraag ik aan een van de dames als ze terug naar binnen komen. Het antwoord is gelukkig nee. Maar de Cubaanse overheid schijnt er een handje van te hebben om alle activiteiten van locals met toeristen te willen controleren. Ze willen weten wie zich zoal in laat met toeristen. Op bepaalde voor toeristen populaire plekken schijnen ook camera’s te hangen welke dit registreren. Staatsgeheimen mogen uiteraard het land niet uit!