Een keer en nooit, nooit meer
Madrid – 2007
Madrid is een heerlijk stad om simpelweg uren rond te lopen, ondanks de aanwezigheid van een van de beste metrosystemen in de wereld. Niet in de laatste plaats aangezien het er nog steeds lekker warm is, in tegenstelling tot Nederland waar de herfst nu toch echt zijn intrede heeft gedaan. Een wandeling over de Calle de Alcala voert je van Catedral de Nuestra Senora de la Almudena en Palacio Real (ooit stond op dezelfde plek overigens een fort in de tijd dat Madrid nog een relatief klein onderdeel uitmaakte van het Islamitisch koningrijk Toledo) naar het kilometers verder opgelegen Plaza de Toro, waarbij je als voetganger alle tijd hebt de meeste fantastische oude casas, plazas en fonteinen in je op te nemen. Als bonus ligt er halverwege dit parcours ook nog het fantastische Parque del Buen Retiro.
In dit immense park loop je, net als in het Vondelpark, in het hart van de hoofdstad. Echter hier waan je je echt in een rust walhalla. Overal is het groen. Er is een botanische tuin welke er fantastisch bij ligt, water sproeit overal uit schitterende fonteinen en de grasvelden zijn prachtig kort gewiekt. Nergens is ook maar een greintje te merken van de hectiek, stank en herrie van de Spaanse hoofdstad. Nergens tref je afval aan, Spanjaarden gebruiken de prullenbakken met volle overgave. Het park is tevens het Mekka voor hardlopers. Rennen over de drukke en door autogassen zwaar vervuilde straten van Madrid, kan namelijk niet echt als leuk worden beschouwd. Tevens ligt in dit park het fantastische Mausoleum van Alfonso XII , welke als een halve ovaal aan een kunstmatig aangelegde waterpartij mooi ligt te wezen, terwijl stenen leeuwen de wacht houden.
Ondertussen slangt de Calle de Alcala zich verder, dwars door downtown Madrid. Het eindpunt van de voettocht is het Plaza de Toro. Al hier is een enorme stierengevecht arena gesitueerd. Het plein ervoor is nagenoeg uitgestorven. Een handjevol toeristen maakt wat foto’s van de buitenkant en van een op het midden van de plaza geplaatst standbeeld. Als we nog een beetje rondlopen krijgt mijn reisgenoot Jaap letterlijk twee toegangskaartjes voor de stierengevechtarena in zijn hand gedrukt, gepaard met een paar woordjes Spaans, welke we voor geen meter begrijpen. Gracias! Nou ja, gracias…
Het bezoeken van een stierengevecht staat nou niet echt op mijn lijstje. Net zo min dat ik dolgraag op een olifant wil zitten, de luie rijke toerist uithangend, niet wetende hoe zo’n beest in het leven buiten de toeristische werkuren behandeld word. Nu weet ik het giga verschil tussen de wijze waarop olifanten behandeld worden tussen Indiërs en Thai. Maar goed, we weten allemaal dat de stieren in Spanje er meestal niet levend vandaan komen.Beter gezegd: nooit.
Al met al besluit ik toch maar mee naar binnen te gaan, in de hoop dat het toch minder erg zal zijn als verwacht. Als we langs de kaartjescontrole zijn gekomen, belanden we in een nagenoeg lege gang. Wat blijkt, tijdens de gevechten worden alle deuren gesloten. Wie in de arena zit, mag er niet meer uit. Wie er niet in zit, rest slechts te wachten op het volgende ‘gevecht’, onder het genot van een San Miquel uiteraard. Een beeldbuis brengt ondertussen live verslag van het op dit moment aan de gang zijnde gevecht.
Een paar oudere mannen staan te schreeuwen voor de schermen en brabbelen verder nog wat woorden uit, totaal onverstaanbaar. Of het komt doordat mijn Spaans zo slecht is of doordat hun kunstgebit los is geraakt, kan ik uiteindelijk niet achterhalen. Even later zijn Jaap en ik allebei toch een klein beetje boel stil geraakt. Is dat beest nu dood? Een stier wordt weggesleept door een span met paarden en overal klinkt gejuich.
De deuren gaan open. Het gevecht is afgelopen. We gaan naar binnen en treffen een zinderende mensenmenigte aan, alsof Ajax eindelijk weer eens een belangrijke wedstrijd heeft gewonnen. Een groot rond stenen stadion openbaart zich voor ons, welke geen dak boven het hoofd biedt voor het merendeel van de toeschouwers noch de ‘deelnemers’. Enkel de koning, voor wie er ook een aparte loge is, kan gegarandeerd droog zitten. De tribune bestaan uit niets meer dan houten bankjes met kussentjes erop, mits niet weggepikt door iemand.
In het midden van de arena bevindt zich een grote zandbak, alwaar ik een viertal mannen het publiek zie bespelen, alsof ze heilig zijn, compleet voldaan van zichzelf, alsof ze Ajax aan de Cup met de Grote Oren hebben geholpen. Een goed stukje theater of arrogantie ten top? Het neigt naar dat laatste.
De vier mannen zijn de hoofdmatador, welke de ‘eer’ heeft om de finale ‘steek’ uit te delen, en zijn drie knechtjes welke de taak hebben om de stier op te jagen, te versuffen en uiteraard elkaar onderling te beschermen. Al snel nadat de eerste stier uit het stadion is gesleept en als het publiek weer is gaan zitten na het overdadige eerbetoon aan de arrogante matadoren, wordt een deur geopend. Een nieuwe, frisse, verse stier betreedt het strijdtoneel. Een beetje ongemakkelijk ogend, verkent hij het terrein waarin nog geen greintje rood (van een deken) in beeld is. Oftewel, de stier is nog relatief rustig.
Even later verschijnen tot groot genoegen van het publiek de eerst drie hulpjes aan, welke met roze lappen de stier een beetje lopen te dollen. De stier komt op een van de knechtmatadoren afgerend, recht op het roze doek af. De knecht trekt de doek omhoog en de stier beland in het niks, doordat de knecht precies op tijd met zijn heupen wegdraait en het doek schuin voor zich houdt. Olé. Dat gaat zo een keertje of tien door en ondertussen spelen de knechtjes ook nog eens verstoppertje met de al meer en meer rondrazende stier achter diverse houten schotten. So far is het feitelijk niets meer dan een beetje dollen, een beetje pesten. Er is nog geen sprake van dierenbeulerij, nog geen harde actie. Kinderspel feitelijk.
Even later verschijnt er ook een matador op een paard op het strijdtoneel. Het paard is volledig aangekleed met een ijzeren harnas, daar de stier ook rustig het paard ‘ramt’. De hoorns van dit ijzersterke wezen zullen namelijk al het leven uit het paard doen vloeien, na onderling contact zonder bescherming. Eén keer valt het paard daadwerkelijk ook omver na een ramcharge van de stier, waarbij een van de knechtjes half onder het paard komt te liggen. De stier wordt even later met een speer in zijn rug gestoken, opdat het eerste bloed al gauw via de vacht van de stier op het zand van de arena druppelt.
Vervolgens verschijnt er wederom een nieuw figuur op het toneel, welke met een soort van haak, bevestigd aan een rood/wit stuk hout (een soort van kegel) de stier verder pijnigt. De haken zullen namelijk in zijn rug, vlak achter zijn hoofd belanden, als de stier op hem afrent. Het lijkt de stier enigszins te versuffen. Nu wordt het dus al wat behoorlijk harder en het publiek vindt het fantastisch.
Als ik om me heen kijk zie ik voor 80% enkel relatief oude, hardop schreeuwende mannetjes en mannen van het type Flodder. Nauwelijks vrouwen, nauwelijks jongeren, een paar toeristen welke allen opvallend stil zijn. Geschokt waarschijnlijk. Vooral veel kunstgebitten, veel rimpels en schreeuwlelijkerds, welke allen niets beters te doen lijken te hebben op een zaterdag namiddag als Real of Atletico Madrid niet speelt. Sterker nog, ze zitten er alsof Ajax toch echt opgaat voor… Oké, keep on dreaming.
Dan verschijnt de meest vreselijke figuur van de middag ten tonele. De matador, welke de ‘strijd’ zal beslechten. Strijd, strijd? Niks strijd. De stier oog duf, moe, reageert reeds zwaarder vertraagt. De matador dolt nog wat met de stier, wappert wat met zijn rode doek, maar spant zich in ieder geval absoluut niet te veel in. De knechtjes mogen nog steeds ‘slechts’ met een roze doek spelen. En dan is het zo ver. De matador pakt zijn zwaard en mikt. Indien hij goed mikt dient het de stier in een keer goed te raken tussen de ogen, waarna het ‘spelletje’ snel is afgelopen. In ieder geval een korte lijdensweg voor het machtige beest.
Echter, deze prutsende matador heeft wel tien pogingen nodig om het zwaard in zijn geheel in het beest te laten verdwijnen, waarvan een aantal keren ook nog eens op de verkeerde plek in de stier. Het zand kleurt al snel flink rood en de stier besluit te hinken naar een plekje tegen de omheining, weg van zijn moordenaars alwaar hij nog steeds in leven blijft. Dierenbeulerij optima forma. Het duurt zelfs te lang volgens de knechtjes. Eén van de knechtjes steekt circa vijf keer met een dolk tussen de ogen van de stier, waarna eindelijk de overwinningsronde gemaakt kan worden. De stier is in ieder geval uit zijn lijden verlost. Het publiek vindt het ook na dit oneerlijke ‘gevecht’ weer fantastisch en eren de heren dierenbeulen met volle overgave. De beulen zelf genieten er zelf voor 200% van en lijken zichzelf op de borst te kloppen onder het mom van ‘dat hebben we weer buitengewoon goed gedaan’.
Ik vind het walgelijk en loop na afloop van dit gevecht vrij snel naar buiten. Zelden heb ik zo’n grote vernedering, zo’n dierenbeulerij, zo’n absurditeit, zo’n afschuwelijk cultureel fenomeen mogen aanschouwen als op deze dag. Dit is haast erger dan de wijze waarop de Indiërs de olifanten behandelen. Het zal ongetwijfeld een belangrijk onderdeel van de Spaanse cultuur zijn, maar it’s not for me. Dit is iets waar ze bij de EU, in navolging van het mogelijk afschaffen van de vrijheid om in Nederland een joint te roken, ook wel actie op mogen nemen van mij.
Dit was letterlijk een keer en nooit meer.
Het eventueel afschaffen van het fenomeen stierengevechten leeft in ieder geval al behoorlijk, ook onder Spanjaarden zelf. Enige ‘interessante’ links:
http://www.wspa.org.uk/pet_bullfighting.asp
http://www.wspa.org.uk/campaigns.asp?campaignType=7
http://www.elmundo.es/elmundo/debate/2006/12/674/prevotaciones674.html
http://www.spanish-fiestas.com/bullfighting/
http://www.league.org.uk/content.asp?CategoryID=1514
http://www.eroj.org/ar/bullfigh.htm
Maar ja, het is ‘big business’ in Spanje. De matadoren zouden hiermee mega salarissen verdienen, vergelijkbaar met de topvoetballers in het land. Gevarentoeslag zeker?
http://www.gopetition.com/petitions/manifesto-against-bullfighting.html
Ik heb al getekend.
Travelchunks 